Bài toán về môi trường tại làng đá mỹ nghệ Ninh Vân
5 (100%) 1 vote

Tại xã Ninh Vân (huyện Hoa Lư, Ninh Bình), nghề chế tác đá mỹ nghệ với truyền thống lịch sử hơn 400 năm qua đã và đang ngày càng phát triển mạnh mẽ, góp phần quan trọng vào sự phát triển của kinh tế địa phương. Tuy nhiên, bên cạnh lợi ích “nhãn tiền” về mặt kinh tế, “hệ lụy” về môi trường nơi đây cũng đang hiện hữu, ảnh hưởng tới sức khỏe, cuộc sống của người dân.
Cách TP.  Ninh Bình 4km về hướng Tây Nam, làng đá mỹ nghệ Ninh Vân nổi tiếng với nhiều sản phẩm làm từ đá như Bia mộ đáđồ thờ đá, đá phong thủy, đồ mỹ nghệ từ đá… được đông đảo khách hàng trong và ngoài nước ưa chuộng.
Theo thống kê, Ninh Vân hiện có 80 DN, khoảng 600 tổ hợp sản xuất, 10 thôn trong xã được công nhận là làng nghề truyền thống. Tổng doanh thu của làng nghề mỗi năm đạt gần 200 tỷ đồng. Doanh thu từ nghề làm đá chiếm trên 80% tổng doanh thu của toàn xã, với 13/13 thôn đều tham gia làm nghề chế tác đá.

Mặt trái của sự phát triển

Cả làng nghề như một đại công xưởng hoạt động cả ngày lẫn đêm, song đa phần hoạt động sản xuất của các cơ sở nơi đây vẫn theo phương thức thủ công truyền thống. Các hộ tổ chức làm nghề “tại gia”, nằm sâu trong khu vực đông dân cư, nên đã ảnh hưởng nặng nề tới cuộc sống sinh hoạt của người dân.

Bà Nguyễn Thị Hồng một người dân ở xã Ninh Vân, chia sẻ dù ngày nắng hay mưa, các gia đình sống tại nơi đây lúc nào cũng phải “cửa đóng then cài”, phần vì bụi bay mù mịt, phần thì tiếng ồn đinh tai nhức óc từ các cơ sở sản xuất phát ra.

Chưa kể nước thải được xả thẳng xuống ao hồ, làm mạch nước ngầm bị ô nhiễm trầm trọng. “Chúng tôi đã nhiều lần kiến nghị lên chính quyền địa phương tìm cách khắc phục, nhưng đến nay vẫn chưa có câu trả lời xác đáng”, bà Hồng bức xúc.

Thống kê từ trạm y tế xã Ninh Vân cho thấy, tỷ lệ người dân mắc các bệnh về tai mũi họng tăng cao trong những năm gần đây, trong đó trẻ em và người già chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Theo báo cáo của Chi cục Bảo vệ môi trường (BVMT – Sở TN&MT tỉnh Ninh Bình), môi trường tại làng đá mỹ nghệ Ninh Vân bị ô nhiễm nặng do tiếng ồn, bụi đá và nguồn nước thải trong sản xuất. Hàng ngày có hàng tấn chất thải rắn, hằng trăm khối nước thải được xả ra ao, hồ và môi trường xung quanh.

Kết quả phân tích mẫu không khí tại đây cho thấy nồng độ bụi lơ lửng vượt quy chuẩn cho phép từ 2,1 – 4,3 lần. Người dân nếu hít phải bụi đá thì có nguy cơ mắc các bệnh về phổi, bệnh liên quan đến xoang và mắt. Tiếng ồn liên tục có thể tác động gây suy nhược thần kinh, dẫn đến ù tai, mất ngủ. Theo kết quả đợt khám sức khỏe định kỳ, đã có hơn 30% dân số của xã mắc các bệnh viêm họng, viêm bờ mi mắt, viêm xoang.

Họ thường xuyên phải sống trong bầu không khí ô nhiễm, bụi đá bay mù mịt.
Họ thường xuyên phải sống trong bầu không khí ô nhiễm, bụi đá bay mù mịt.

Cần sự chung tay phối hợp

Ông Vũ Ngọc Tuyên – Phó Chủ tịch UBND xã Ninh Vân, cho biết: Trước thực trạng ô nhiễm môi trường tại làng nghề Ninh Vân, UBND tỉnh Ninh Bình cũng đã phê duyệt quy hoạch xây dựng làng nghề đá mỹ nghệ Ninh Vân có tổng diện tích 23ha, thuộc 2 thôn Xuân Phúc và Xuân Thành. Dự án được chia hai giai đoạn. Giai đoạn I từ năm 2005 – 2008, sau khi hoàn thành sẽ triển khai tiếp.

Theo ông Tuyên, lúc đầu dự án được kỳ vọng sẽ đưa hết toàn bộ số hộ làm đá ra sản xuất tập trung để khắc phục tình trạng sản xuất nhỏ lẻ xen kẽ với khu dân cư, gây cản trở giao thông,tiếng ồn, làm ô nhiễm môi trường. Tuy nhiên, do gặp khó khăn về vốn, nên dự án mới thực hiện được giai đoạn I với diện tích 11ha, đưa được 65 trên gần 500 hộ ra sản xuất tại làng nghề mới. “Giai đoạn II của dự án dù đã được quy hoạch từ lâu, nhưng do vướng diện tích đất hai lúa, nên chúng tôi đành phải chờ ý kiến chỉ đạo và quyết định của cấp trên”, ông Tuyên cho biết.

Ông Bùi Đình Thành – Phó Phòng TN&MT huyện Hoa Lư, cho biết: Trước thực trạng ô nhiễm nặng nề ở làng nghề Ninh Vân, cuối tháng 10/2016, được sự hỗ trợ của Trung tâm Khuyến công vùng 1 và Sở Công Thương Ninh Bình, DNTN Hậu Tuyến (thôn Vũ Xá) chuyên sản xuất đá mỹ nghệ đã hoàn thành thí điểm việc lắp đặt một số máy công nghệ cao, để góp phần giảm thiểu ô nhiễm bụi đá.

“Việc đầu tư hiện đại hóa dây chuyền sản xuất kết hợp với việc tuyên truyền, vận động ý thức BVMT của người dân làm nghề sẽ là lời giải cho bài toán ô nhiễm ở làng nghề Ninh Vân hiện nay”, ông Thành Khẳng định.